Triton is de grootste maan van Neptunus en is ongeveer 2.707 kilometer breed. Het is de enige grote maan in het zonnestelsel die tegen de draairichting van zijn planeet in om die planeet heen draait. Wetenschappers denken dat Triton begon als een ijswereld in de Kuipergordel, de zone met kleine ijslichamen voorbij Neptunus, en werd ingevangen door de zwaartekracht van Neptunus.

Grootte

NASA geeft de straal van Triton, de afstand van het middelpunt tot het oppervlak, als 1.353,4 kilometer, waarmee Triton 2.707 kilometer breed is. De lijst die het Jet Propulsion Laboratory van NASA bijhoudt, geeft 1.352,6 kilometer, plus of min 2,4 kilometer. De twee waarden verschillen minder dan 1 kilometer.

De dichtheid van Triton, de hoeveelheid massa in elke kubieke centimeter, is ongeveer twee keer zo groot als die van water. Dat is hoger dan bij bijna elke andere maan van de buitenste planeten. Dat betekent dat Triton meer gesteente bevat dan de ijsmanen van Saturnus en Uranus. Een korst van bevroren stikstof bedekt een ijzige mantel, waarvan men denkt dat die een kern van gesteente en metaal omsluit.

Groottevergelijkingen

• Triton is iets meer dan driekwart zo breed als de Maan van de Aarde, die 3.475 kilometer breed is, en ongeveer een vijfde zo breed als de Aarde.
• De dwergplaneet Pluto, een wereld die veel op Triton lijkt, is 2.377 kilometer breed. Triton is ongeveer 330 kilometer breder.
• De maan Europa van Jupiter is 3.122 kilometer breed, dus Triton is ongeveer zeven achtste zo breed.
• Als Neptunus werd verkleind tot de grootte van een basketbal, zou Triton een kraal van ongeveer 1,3 centimeter breed zijn en op 1,7 meter van het middelpunt van de bal om die bal draaien.

Een maan die achterwaarts om zijn planeet draait

De Britse astronoom William Lassell ontdekte Triton op 10 oktober 1846, 17 dagen nadat Neptunus zelf was gevonden. De meeste grote manen bewegen om hun planeet in dezelfde richting als waarin de planeet draait. Triton gaat de andere kant op, in wat astronomen een retrograde baan noemen.

Triton draait elke 5,9 dagen om Neptunus, op 354.760 kilometer van het middelpunt van de planeet, iets dichterbij dan de Maan bij de Aarde staat. Net als de Maan houdt Triton altijd dezelfde kant naar zijn planeet gekeerd. Zijn baan is sterk gekanteld, dus elk van zijn polen is om beurten naar de Zon gericht. Wetenschappers denken dat Neptunus Triton miljoenen jaren geleden uit de Kuipergordel heeft ingevangen. Triton heeft veel kenmerken gemeen met Pluto.

Wat Voyager 2 vond

Voyager 2 is de enige ruimtesonde die langs Neptunus en Triton is gevlogen. Tijdens de passage in 1989 mat de sonde oppervlaktetemperaturen van −235 °C, waarmee Triton een van de koudste objecten in het zonnestelsel is. Het grootste deel van de stikstof van Triton is bevroren als rijp, en het ijzige oppervlak weerkaatst 70 procent van het zonlicht dat erop valt.

Voyager 2 vond ook actieve geisers, waarmee Triton een van de weinige manen is waarvan bekend is dat ze geologisch actief zijn. Op de beelden zijn weinig kraters te zien, maar wel gladde vulkanische vlakten, heuvels en ronde kuilen die zijn ontstaan door stromen van ijslava. Een dunne atmosfeer, vooral stikstof met een beetje methaan, omgeeft de maan.

Bronnen

• Neptunian Satellite Fact Sheet. NASA, 2024.
• Planetary Satellite Physical Parameters. Jet Propulsion Laboratory, NASA.
• Triton. NASA.
• Neptune Fact Sheet. NASA, 2024.
• Moon Fact Sheet. NASA, 2024.
• Earth Fact Sheet. NASA, 2024.
• Jovian Satellite Fact Sheet. NASA, 2023.
• Pluto: Facts. NASA.
• Official Basketball Rules 2026: Basketball Equipment. FIBA, 2026.