Europa is een van de vier grote manen van Jupiter en is ongeveer 3.120 kilometer breed. Dat is de gemiddelde diameter, iets minder dan de breedte van de Maan. Europa is bedekt met een schil van ijs, en wetenschappers denken dat daaronder een zoute oceaan ligt.

Grootte

NASA geeft de gemiddelde straal van Europa als 1.560,8 kilometer. De gemiddelde straal is de straal van een perfecte bol met hetzelfde volume als Europa. Verdubbeld geeft die straal een gemiddelde diameter van ongeveer 3.120 kilometer. Het Jet Propulsion Laboratory van NASA geeft dezelfde straal op, bekend met een nauwkeurigheid van 0,3 kilometer.

Europa is de kleinste van de vier manen die Galileo Galilei in 1610 rond Jupiter ontdekte en die nu de Galileïsche manen worden genoemd. De andere drie, Io, Ganymedes en Callisto, zijn alle breder.

Groottevergelijkingen

• Europa is ongeveer negen tiende zo breed als de Maan, die 3.475 kilometer breed is.
• Io, de volgende grote maan dichter bij Jupiter, is ongeveer 3.640 kilometer breed, ongeveer 17% breder dan Europa.
• Europa is ongeveer een vierde zo breed als de Aarde, en de Aarde heeft ongeveer 68 keer zoveel volume als Europa.
• Als Jupiter werd verkleind tot de grootte van een basketbal, zou Europa een kraal van ongeveer 5 millimeter breed zijn en op ongeveer 1,2 meter van het middelpunt van de bal rondcirkelen.
• Ongeveer 74 marathons, achter elkaar gelegd, zouden de breedte van Europa beslaan.

Een oceaan onder het ijs

Wetenschappers denken dat de ijsschil van Europa 15–25 kilometer dik is. Daaronder ligt een oceaan van 60–150 kilometer diep. Europa is maar een vierde zo breed als de Aarde, maar de oceaan bevat misschien ongeveer twee keer zoveel water als alle oceanen van de Aarde samen.

Het beste bewijs voor de oceaan kwam van de ruimtesonde Galileo van NASA, die Jupiter en zijn manen verkende van 1995 tot 2003. Galileo stelde vast dat Europa het magnetische veld van Jupiter verstoort op een manier die wijst op een diepe laag zout water. Een toekomstige missie moet dat nog bevestigen.

Een jong, gebarsten oppervlak

Europa heeft heel weinig kraters, dus het oppervlak is jong. Op basis van de getelde kraters is het hoogstens 40 tot 90 miljoen jaar oud, afhankelijk van welke telling wordt gebruikt. Roodbruine barsten doorkruisen het ijs, en sommige zijn duizenden kilometers lang. Omdat het oppervlak uit ijs bestaat, weerkaatst Europa 5,5 keer zoveel zonlicht als de Maan.

De barsten ontstaan waarschijnlijk door getijdenkrachten. Io, Europa en Ganymedes trekken in een regelmatig ritme aan elkaar: voor elke omloop van Ganymedes maakt Europa er twee en Io vier. Deze aantrekkingskrachten houden de baan van Europa iets uitgerekt, zodat de aantrekkingskracht van Jupiter op Europa steeds verandert. De wisselende aantrekkingskracht rekt de maan uit en laat de maan weer ontspannen, wat het ijs waarschijnlijk doet barsten.

Een bezoek aan Europa

De ruimtesonde Europa Clipper van NASA werd gelanceerd op 14 oktober 2024 en zal naar verwachting in april 2030 bij Jupiter aankomen. De sonde gaat om Jupiter draaien en maakt 49 nabije passages langs Europa. Het hoofddoel is uit te zoeken of er onder het ijs plekken zijn die leven zouden kunnen ondersteunen.

Bronnen

• Jovian Satellite Fact Sheet. NASA, 2023.
• Planetary Satellite Physical Parameters. NASA Jet Propulsion Laboratory.
• Europa: Facts. NASA.
• Io: Facts. NASA.
• Europa Clipper. NASA.
• Moon Fact Sheet. NASA, 2024.
• Earth Fact Sheet. NASA, 2024.
• Jupiter Fact Sheet. NASA, 2024.
• Official Basketball Rules 2026: Basketball Equipment. FIBA, 2026.
• Marathon. World Athletics.