De grote albatros, Diomedea exulans, is een grote zeevogel die boven de Zuidelijke Oceaan voedsel zoekt en nestelt op eilanden bij Antarctica. Anno 2026 heeft hij de grootste spanwijdte van alle levende vogels. Zijn vleugels meten gemiddeld ongeveer 3 meter van punt tot punt, en maximaal bijna 3,5 meter.

Grootte

De spanwijdte van een vogel is de afstand van vleugeltip tot vleugeltip bij volledig uitgespreide vleugels. Een studie uit 2022 over het vliegen van reusachtige vogels hanteerde voor de grote albatros een gemiddelde spanwijdte van 3,05 meter, gebaseerd op metingen aan mannetjes en vrouwtjes. Het Australian Museum geeft een spanwijdte van bijna 3,5 meter. Vrouwtjes zijn iets kleiner dan mannetjes.

De vleugels zijn lang en zeer smal. Bij een totale oppervlakte van ongeveer 0,61 vierkante meter zijn ze gemiddeld maar ongeveer 20 centimeter breed, van voorrand tot achterrand, en hun spanwijdte is ongeveer 15 keer die breedte. Volwassen mannetjes wegen ongeveer 9,8 kilogram en vrouwtjes ongeveer 7,7 kilogram.

Groottevergelijkingen

• Een spanwijdte van 3,05 meter is ongeveer 1,8 keer zo groot als een persoon van 1,7 meter lang.
• Dezelfde spanwijdte is gelijk aan de hoogte van de rand van een basketbalkorf, 3,05 meter boven de vloer.
• Een studie uit 2022 noemt twee uitgestorven soorten als de grootste bekende vliegende vogels. Een van die soorten, Pelagornis sandersi, leefde ongeveer 25–28 miljoen jaar geleden. Beide hadden naar schatting een spanwijdte van 6–7 meter, ongeveer twee keer zo groot als die van een grote albatros.
• Een grote albatros heeft ongeveer drie keer de spanwijdte van een typische volwassen Rhamphorhynchus, een uitgestorven vliegend reptiel waarvan de vleugels ongeveer 1 meter overspanden.

Vliegen zonder te klapwieken

Grote albatrossen brengen het grootste deel van hun leven in de lucht door en landen alleen om te broeden en te eten. Van één geringde vogel is vastgelegd dat hij in 12 dagen 6.000 kilometer aflegde, ongeveer 500 kilometer per dag.

Voor een groot deel van die afstand levert de wind, en niet de spierkracht van de vogel, de energie om te vliegen. Boven de oceaan waait de wind hoger in de lucht harder dan vlak boven de golven. De albatros zwenkt telkens omhoog en omlaag door dit verschil in windsnelheid. Dit vliegpatroon heet dynamisch zweven, en zo haalt de albatros energie uit de wind. Een studie uit 2012 waarin de vogels met gps werden gevolgd, liet zien dat de herhaalde bogen omhoog en omlaag genoeg energie opleveren om te compenseren wat de vogel verliest door de luchtweerstand, de weerstand van de lucht.

Een jong grootbrengen

Paren blijven hun hele leven bij elkaar en broeden om de twee jaar op eilanden bij Antarctica, waaronder Zuid-Georgië en de Crozet-, Kerguelen- en Prins Edwardeilanden. Het nest is een heuveltje van modder en planten op een onbeschutte heuvelrug vlak bij de zee. Het ei komt na ongeveer 78 dagen uit. Zolang het jong klein is, zit de ene ouder op het nest terwijl de andere voedsel zoekt.

Het jong blijft ongeveer 9 maanden op het nest voordat het vliegt. Een jonge albatros kan er tot negen jaar over doen om zijn volledige volwassen veren te krijgen.

Bronnen

• Wandering Albatross. Australian Museum.
• How did extinct giant birds and pterosaurs fly? A comprehensive modeling approach to evaluate soaring performance. Goto et al., PNAS Nexus, 2022.
• Flying at No Mechanical Energy Cost: Disclosing the Secret of Wandering Albatrosses. Sachs et al., PLoS ONE, 2012.
• ACAP Species Assessment: Wandering Albatross Diomedea exulans. Agreement on the Conservation of Albatrosses and Petrels, 2009.
• A giant specimen of Rhamphorhynchus muensteri and comments on the ontogeny of rhamphorhynchines. Hone and McDavid, PeerJ, 2025.
• Official Basketball Rules 2026: Basketball Equipment. FIBA, 2026.