Een amoebe is een eencellig organisme dat zich verplaatst door delen van zijn lichaam naar buiten te duwen. De bekendste soort, Amoeba proteus, leeft in zoet water en is ongeveer 0,5 millimeter, oftewel 500 micrometer, breed. Een micrometer is een miljoenste van een meter.

Grootte

Een amoebe heeft geen vaste vorm. Ze verandert van vorm terwijl ze zich verplaatst, daarom wordt haar grootte opgegeven als haar grootste lengte of breedte. Het biologieboek van OpenStax beschrijft Amoeba proteus als ongeveer 500 micrometer breed. Het naslagwerk Protozoology van Richard Kudo vermeldt voor deze soort 600 micrometer of meer in de grootste afmeting.

Ook tussen soorten verschilt de grootte. Amoeba borokensis, een andere soort uit hetzelfde geslacht, is 210–545 micrometer lang tijdens het bewegen en in laboratoriumculturen gemiddeld ongeveer 370 micrometer.

Groottevergelijkingen

• Ongeveer 60–70 rode bloedcellen, elk ongeveer 7–8 micrometer breed, zouden naast elkaar over de breedte van een Amoeba proteus passen.
• Een Amoeba proteus is ongeveer vijf keer zo breed als een mensenhaar, uitgaande van een haar van 0,1 millimeter breed.
• Ze is ongeveer even breed als een zandkorrel van 0,5 millimeter breed, de grootte op de grens tussen middelgrof en grof zand.
• Ze is ongeveer 1,6 keer de breedte van een pixel op een full-HD-computermonitor van 27 inch.
• Als een amoebe werd vergroot tot de lengte van een persoon van 1,7 meter lang, zou een rode bloedcel ongeveer 2,5 centimeter breed zijn.

Hoe een amoebe zich verplaatst en eet

Een amoebe verplaatst zich door pseudopodia naar buiten te duwen: uitstulpingen van de cel die overal op het oppervlak kunnen groeien. Een pseudopodium zet zich vast aan de ondergrond. De rest van de inhoud van de cel stroomt er dan in, en de hele amoebe beweegt vooruit.

Om te eten slaat een amoebe haar buitenste membraan om een voedseldeeltje heen, zoals een kleiner organisme. Het membraan snoert zich rond het voedsel af, waardoor het voedsel in een klein zakje komt te zitten, een voedselvacuole. Daar wordt het voedsel afgebroken tot kleine moleculen die de cel kan gebruiken. Deze manier van eten heet fagocytose.

Reuzenamoeben

Sommige amoeben zijn veel groter. De reuzenamoebe Chaos carolinense heeft veel celkernen, de structuren die het DNA van een cel bevatten. Amoeba proteus heeft er meestal maar één.

De bewegende cellen van deze reuzenamoebe zijn 0,3–3 millimeter lang, dus de grootste zijn ongeveer zes keer zo groot als een Amoeba proteus. Een andere reus met veel celkernen, Pelomyxa, kan 10 keer zo groot zijn als Amoeba proteus.

Bronnen

• Groups of Protists. In Biology 2e. OpenStax, 2018.
• Characteristics of Protists. In Biology 2e. OpenStax, 2018.
• Eukaryotic Cells. In Biology 2e. OpenStax, 2018.
• Amoeba. In The World of Protozoa, Rotifera, Nematoda and Oligochaeta. National Institute for Environmental Studies, Japan.
• Erythrocytes. In Anatomy and Physiology 2e. OpenStax, 2022.
• Just How Small Is "Nano"?. National Nanotechnology Initiative.
• Beaches and Sand. In Exploring Our Fluid Earth. University of Hawaii.
• Dell 27 Monitor - E2724HS. Dell.