Merkür, Güneş Sistemi’nin en küçük gezegeni ve Güneş’e en yakın gezegendir. Yaklaşık 4.880 kilometre çapındadır ve Dünya’nın genişliğinin üçte birinden biraz fazladır. Bu değer, gezegenin ortalama çapıdır.

Boyut

NASA, Merkür’ün ortalama yarıçapını 2.439,7 kilometre olarak veriyor; yani ortalama çapı yaklaşık 4.880 kilometredir. Ortalama çap, aynı hacme sahip kusursuz bir kürenin genişliğidir. Merkür neredeyse tam yuvarlaktır: Ekvatordaki yarıçapı, kutuplardaki yarıçapından yalnızca yaklaşık 2 kilometre fazladır.

Merkür küçük ama yoğundur. Dünya’dan sonra en yoğun ikinci gezegendir ve büyük bir metal çekirdeği vardır. Çekirdeğin yarıçapı yaklaşık 2.074 kilometredir; bu, gezegenin yarıçapının yaklaşık yüzde 85’idir. Mantosu ile kabuğunun toplam kalınlığı yalnızca yaklaşık 400 kilometredir.

Boyut karşılaştırmaları

• Merkür, Ay’ın yaklaşık 1,4 katı genişliğindedir.
• İki uydu Merkür’den daha geniştir. Ganymede, Jüpiter’in çevresinde dönen uydudur ve yaklaşık yüzde 8 daha geniştir; Satürn’ün uydusu Titan ise yaklaşık yüzde 6 daha geniştir. Merkür’ün kütlesi bu ikisinin her birinin iki katından fazladır.
• Jüpiter’in uydusu Callisto, neredeyse tam Merkür kadar geniştir; genişliği Merkür’ün genişliğinin yaklaşık yüzde 99’udur.
• Dünya’nın hacmi Merkür’ün hacminin yaklaşık 18 katıdır.
• Güneş bir basketbol topu büyüklüğüne küçültülse, Merkür yaklaşık 0,8 milimetre genişliğinde minik bir nokta olurdu ve topa yaklaşık 10 metre uzaklıkta bulunurdu.

Yıllar, günler ve sıcaklıklar

Merkür, Güneş’in çevresinde ortalama yaklaşık 57,9 milyon kilometre uzaklıktan dolanır. En hızlı gezegendir ve Güneş’in çevresini 88 Dünya gününde dolanır. Ama kendi ekseni etrafında yavaş döner; bu yüzden gece ve gündüzden oluşan bir tam döngü 176 Dünya günü sürer. Bu, yaklaşık iki Merkür yılıdır.

Merkür’de ısıyı tutacak neredeyse hiç atmosfer yoktur. Gündüz sıcaklık 430 santigrat dereceye çıkabilir, geceleri yaklaşık eksi 180 santigrat dereceye kadar düşebilir. Buna rağmen Merkür en sıcak gezegen değildir. Venüs, kalın atmosferi nedeniyle daha sıcaktır.

Merkür’e yapılan ziyaretler

NASA’nın MESSENGER aracı, Merkür’ün yörüngesine giren ilk uzay aracıydı. 2011’de gezegene ulaştı ve 30 Nisan 2015’te yüzeye çarpana kadar gezegeni dört yıldan uzun süre inceledi. Eylül 2026 itibarıyla, Avrupa ve Japonya uzay ajanslarının ortak görevi olan BepiColombo’nun 21 Kasım 2026’da yörüngeye girmesi bekleniyor. Görev, Merkür’ü aynı anda inceleyecek iki uzay aracı taşıyor.

Kaynaklar

• Mercury Fact Sheet. NASA, 2024.
• Mercury Facts. NASA.
• MESSENGER. NASA.
• Latest updates: BepiColombo's arrival at Mercury. European Space Agency, 2026.
• Jovian Satellite Fact Sheet. NASA, 2023.
• Saturnian Satellite Fact Sheet. NASA, 2025.
• Planetary Satellite Physical Parameters. NASA Jet Propulsion Laboratory.
• Moon Fact Sheet. NASA, 2024.
• Earth Fact Sheet. NASA, 2024.
• Sun Fact Sheet. NASA, 2024.
• Official Basketball Rules 2026: Basketball Equipment. FIBA, 2026.