Aslan II, Samanyolu’nun çevresinde dolanan, küçük ve soluk bir cüce gökadadır; Aslan takımyıldızında, Dünya’dan yaklaşık 760.000 ışık yılı uzaklıktadır. Bir ışık yılı, ışığın bir yılda kat ettiği uzaklıktır, yaklaşık 9,46 trilyon kilometre. Aslan II’nin yıldız ışığının yarısı, merkezdeki yaklaşık 1.100 ışık yılı genişliğinde bir bölgeden gelir. En sönük dış yıldızları yaklaşık 4.100 ışık yılı genişliğinde bir alana yayılır.

Boyut

Cüce bir gökadanın keskin bir kenarı yoktur. Yıldızları merkezden uzaklaştıkça seyrekleşir; bu yüzden gökbilimciler büyüklüğünü birden fazla yolla tanımlar. Biri yarı ışık yarıçapıdır: gökadanın ışığının yarısının içinde bulunduğu, merkezden başlayan uzaklık.

Yakındaki cüce gökadaların 2012 tarihli bir kataloğu, Aslan II için gökyüzünde 2,6 yay dakikası yarı ışık yarıçapı veriyor; bir yay dakikası derecenin altmışta biridir. Aslan II’nin 233.000 parsek olan uzaklığında bu, 176 parsek eder; bir parsek yaklaşık 3,26 ışık yılıdır. Bu durumda ışığının yarısı, yaklaşık 350 parsek, yani 1.100 ışık yılı genişliğinde bir bölgeden gelir. Bu değer, her iki yönde yaklaşık dörtte bir oranında belirsizdir.

2007 tarihli bir çalışma, Sloan Dijital Gökyüzü Taraması görüntülerinde Aslan II’nin yıldızlarını geniş bir alanda saydı. Çalışma, yıldız sayısının merkezden uzaklıkla nasıl azaldığını gösteren standart bir modeli verilere uydurdu. Model, merkezden 632 parsek uzaklıkta sıfıra ulaşıyor; bu yüzden gökada yaklaşık 1.260 parsek, yani 4.100 ışık yılı genişliğinde. Aslan II neredeyse yuvarlaktır.

Boyut karşılaştırmaları

• Aynı yöntemle, yani ışığının yarısını içeren yarıçapla ölçüldüğünde Av Köpekleri Cüce Gökadası I, Aslan II’nin yaklaşık üç katı genişliğinde. Buna karşın Aslan II yaklaşık üç kat daha fazla ışık yayıyor.
• Samanyolu’nun yaklaşık 100.000 ışık yılı genişliğindeki diski, Aslan II’nin tüm genişliğinin yaklaşık 24 katıdır.
• Samanyolu’nun diski bir basketbol topunun genişliğine küçültülse, Aslan II yaklaşık 1 santimetre genişliğinde bir benek olurdu ve yaklaşık 1,8 metre uzakta bulunurdu.
• Aslan II, Dünya’ya Samanyolu’nun genişliğinin yaklaşık yedi buçuk katı uzaklıktadır.

Karanlık maddeyle bir arada duran bir gökada

Bir gökadadaki yıldızların ne kadar hızlı hareket ettiği, onları bir arada tutan kütlenin ne kadar olduğunu gösterir. 2007 tarihli bir tarama, Aslan II’deki 171 yıldızın hızını ölçtü. Bu yıldızların hızları gökadanın ortalama hızından tipik olarak saniyede yaklaşık 6,6 kilometre sapıyor ve bu yayılım gökadanın kenarına kadar hemen hemen aynı kalıyor. Bu hızları gökadanın büyüklüğüyle birleştiren bir başka 2007 çalışması, Aslan II’de ışık başına düşen kütlenin Güneş’tekinin yaklaşık 100 katı olduğunu buldu.

Bu kütlenin çoğu karanlık madde olmalıdır; karanlık madde ışık yaymaz ve yalnızca kütle çekimiyle saptanır. Bu kadar uzaktaki bir gökada için beklendiği gibi, aynı çalışma Samanyolu’nun kütle çekiminin Aslan II’nin şeklini bozduğuna dair bir işaret bulmadı.

Yıldızları ve geçmişi

Aslan II, 1950’de keşfedildi. Cüce sferoidal bir gökadadır: küçük ve yuvarlaktır, yıldızları o kadar seyrek dağılmıştır ki çok soluk görünür. Yıldızlarının çoğu yaklaşık 8–9 milyar yıl önce oluştu.

Subaru Teleskobu ile yapılan 2007 tarihli bir çalışma, yıldız oluşumunun o dönemden sonra dıştan merkeze doğru yavaş yavaş daraldığını buldu. Yıldız oluşumu yaklaşık 4 milyar yıl önce neredeyse durmuştu; yalnızca tam merkez bunun dışındaydı, orada daha genç az sayıda yıldız sonradan oluştu.

Kaynaklar

• The observed properties of dwarf galaxies in and around the Local Group. McConnachie, The Astronomical Journal, 2012.
• A Wide-Field View of Leo II – A Structural Analysis Using the SDSS. Coleman et al., The Astronomical Journal, 2007.
• Wide-field Survey around Local Group Dwarf Spheroidal Galaxy Leo II: Spatial Distribution of Stellar Content. Komiyama et al., The Astronomical Journal, 2007.
• Measuring the Universe. International Astronomical Union.
• Our Milky Way Galaxy: How Big is Space?. NASA, 2019.
• Official Basketball Rules 2026: Basketball Equipment. FIBA, 2026.