Av Köpekleri Cüce Gökadası I, Samanyolu’nun çevresinde dolanan soluk bir cüce gökadadır; Av Köpekleri takımyıldızında, Dünya’dan yaklaşık 710.000 ışık yılı uzaklıktadır. Bir ışık yılı, ışığın bir yılda kat ettiği uzaklıktır, yaklaşık 9,46 trilyon kilometre. Gökadanın yıldız ışığının yarısı, yaklaşık 3.600 ışık yılı uzunluğundaki oval bir bölgeden gelir. En sönük yıldızları yaklaşık 6.500 ışık yılı genişliğinde bir alana yayılır.

Boyut

Cüce bir gökadanın keskin bir kenarı yoktur; bu yüzden gökbilimciler çoğu zaman yarı ışık yarıçapını verir: ışığının yarısının içinde bulunduğu, merkezden başlayan uzaklık. Gökadayı 2006’da keşfeden ekip, gökyüzünde yaklaşık 8,5 yay dakikası yarı ışık yarıçapı ölçtü; bir yay dakikası derecenin altmışta biridir.

Yaklaşık 220.000 parsek uzaklıkta bu, yaklaşık 550 parsek eder; bir parsek yaklaşık 3,26 ışık yılıdır. Bu durumda gökadanın ışığının yarısı, yaklaşık 1.100 parsek, yani 3.600 ışık yılı uzunluğunda bir bölgeden gelir. Yakındaki cüce gökadaların 2012 tarihli bir kataloğu da benzer bir yarıçap veriyor: 564 parsek.

Gökada yuvarlak değildir. Yarı ışık bölgesi, genişliği uzunluğunun yaklaşık beşte üçü olan, yaklaşık 2.200 ışık yılı genişliğinde ovaldir.

Keşfi yapanlar gökadanın yıldızlarını uzun ekseni boyunca yaklaşık 2.000 parsek (6.500 ışık yılı) uzunluğunda izledi. Bu, gökadayı o dönemde Samanyolu’nun çevresinde bilinen en büyük cüce sferoidal gökadalardan biri yaptı. 2008 tarihli bir çalışma uzaklığını daha kesin ölçtü: 218.000 parsek, yani yaklaşık 710.000 ışık yılı.

Boyut karşılaştırmaları

• Aynı yöntemle, yani ışığının yarısını içeren yarıçapla ölçüldüğünde gökada, Aslan II Cüce Gökadası’nın yaklaşık üç katı genişliğinde. Buna karşın Aslan II yaklaşık üç kat daha fazla ışık yayıyor.
• Samanyolu’nun yaklaşık 100.000 ışık yılı genişliğindeki diski, gökadanın tamamının kapladığı uzunluğun yaklaşık 15 katıdır.
• Samanyolu’nun diski bir basketbol topunun genişliğine küçültülse, gökada yaklaşık 1,6 santimetre uzunluğunda soluk bir leke olurdu. Yaklaşık 1,7 metre ötede, yani bir insanın boyu kadar uzakta bulunurdu.

Gökyüzü taramasında bulundu

Gökadanın yıldızları o kadar seyrek dağılmış ve gökada o kadar uzakta ki 2006’ya kadar fark edilmedi. Gökbilimciler onu o zaman, Sloan Dijital Gökyüzü Taraması görüntülerinde yıldız sayısındaki hafif bir fazlalık olarak buldu.

O dönemde Samanyolu’nun çevresinde dolandığı bilinen yalnızca on cüce sferoidal gökada vardı. Cüce sferoidal, çok sönük bir parıltıya sahip küçük, yuvarlak bir gökadadır. Keşfi yapanlar, bu kadar sönük bir gökadanın bulunmasının, bulunmayı bekleyen daha fazla gökada olduğunu düşündürdüğünü belirtti.

İki yıldız kuşağı

Gökadanın yıldızlarının çoğu 10 milyar yıldan yaşlıdır. Çok az demir içerirler: hidrojenlerine kıyasla Güneş’tekinin yaklaşık yüzde biri kadar.

Büyük Binoküler Teleskop ile yapılan 2008 tarihli bir çalışma, yaklaşık 1,4–2 milyar yaşında, çok daha genç ikinci bir yıldız grubu buldu. Bu yıldızlar yaşlı yıldızlardan yaklaşık üç kat daha fazla demire sahip ve merkeze doğru daha sıkı toplanmış durumda. Yarı ışık yarıçapının içindeki yıldızların kütlesinin yalnızca yüzde 3–5’ini oluşturuyorlar.

Kaynaklar

• A New Milky Way Dwarf Satellite in Canes Venatici. Zucker et al., The Astrophysical Journal Letters, 2006.
• A deep Large Binocular Telescope view of the Canes Venatici I dwarf galaxy. Martin et al., The Astrophysical Journal Letters, 2008.
• The observed properties of dwarf galaxies in and around the Local Group. McConnachie, The Astronomical Journal, 2012.
• Measuring the Universe. International Astronomical Union.
• Our Milky Way Galaxy: How Big is Space?. NASA, 2019.
• Official Basketball Rules 2026: Basketball Equipment. FIBA, 2026.