Brunei, Güneydoğu Asya’da, Borneo Adası’nın kuzeybatısında yer alan küçük bir ülkedir. Hükûmeti Brunei Darussalam adını kullanır. İki ayrı parçası birlikte sayıldığında batıdan doğuya yaklaşık 145 kilometre genişliğindedir.

Boyut

Brunei’nin ulusal istatistik dairesi, ülkenin 114°04' ile 115°23' doğu boylamları ve 4°00' ile 5°05' kuzey enlemleri arasında yer aldığını belirtir. Ekvatora yakın bu bölgede söz konusu boylamlar arası yaklaşık 145 kilometre, enlemler arası yaklaşık 120 kilometredir. Dolayısıyla Brunei’nin batıdan doğuya genişliği, kuzeyden güneye uzunluğundan fazladır.

Ülkenin yüzölçümü 5.765 kilometrekaredir ve Güney Çin Denizi’nde yaklaşık 161 kilometrelik kıyı şeridi vardır. Kara sınırı yalnızca Malezya’nın Sarawak eyaletiyle vardır; Sarawak ülkeyi çevreler ve iki parçaya böler.

Boyut karşılaştırmaları

• Brunei, uç uca dizilen yaklaşık üç buçuk maraton kadar geniştir. Bir maraton 42,195 kilometredir.
• Ruanda, batıdan doğuya yaklaşık 230 kilometre genişliğindedir ve Brunei’nin genişliğinin bir buçuk katından biraz fazladır.
• Alan bakımından Ruanda, Brunei’nin yaklaşık dört buçuk katı büyüklüğündedir.
• Nehri boyunca ölçüldüğünde yaklaşık 450 kilometre uzunluğundaki Büyük Kanyon, Brunei’nin genişliğinin yaklaşık üç katı uzunluğundadır.
• 12.742 kilometre çapındaki Dünya, Brunei’nin yaklaşık 90 katı genişliğindedir.

İki parçalı bir ülke

Brunei dört ilçeye bölünmüştür. Belait, Tutong ve Brunei-Muara daha büyük olan batı parçayı oluşturur. Temburong doğu parçayı oluşturur ve ülkenin geri kalanından Sarawak tarafından ayrılır.

Başkent Bandar Seri Begawan, Brunei-Muara ilçesindedir ve bir su köyü olan Kampong Ayer’i de içine alır. Çoğu insan batıda yaşar. 2025’te Brunei’nin 458.600 kişilik nüfusunun yaklaşık 332.700’ü Brunei-Muara ilçesinde, yalnızca yaklaşık 9.500’ü Temburong’da yaşıyordu.

İnsanlar ve ekonomi

Brunei, 1 Ocak 1984’te bağımsız oldu. Resmî dil Malaycadır ve İngilizce de yaygın olarak kullanılır. Malaylar en büyük etnik gruptur; 2025’te nüfusun dörtte üçüne yakın bir bölümünü oluşturuyorlardı.

Petrol ve doğal gaz, ekonominin büyük bir bölümünü oluşturur. 2025’te petrol ve gaz sektörü, o yılın fiyatlarıyla ölçüldüğünde, tüm ekonominin yarattığı katma değerin yüzde 46’sını üretti.

Kaynaklar

• Brunei Darussalam Statistical Yearbook 2025. Department of Economic Planning and Statistics, Brunei Darussalam, 2026.
• Brunei Darussalam Key Indicators 2025. Department of Economic Planning and Statistics, Brunei Darussalam, 2026.
• Rwanda: Subnational Administrative Boundaries. National Institute of Statistics of Rwanda and UN OCHA, Humanitarian Data Exchange, 2022.
• About Rwanda. Government of Rwanda.
• Marathon. World Athletics.
• Park Statistics. Grand Canyon National Park, National Park Service.
• Earth Fact Sheet. NASA, 2024.