Central Park to duży park publiczny w środku Manhattanu, w Nowym Jorku. Ma około 4 kilometrów długości i ciągnie się od 59. Ulicy do 110. Ulicy, między Piątą Aleją a Central Park West. Zajmuje 3,4 kilometra kwadratowego.

Rozmiar

Park ma kształt długiego prostokąta, z ulicami miejskimi po wszystkich czterech stronach. Komisja Ochrony Zabytków Nowego Jorku opisuje go jako ciągnący się na około 2,5 mili przez środek Manhattanu. Podzielenie powierzchni parku przez jego długość daje średnią szerokość około 850 metrów.

Źródła podają nieco różne powierzchnie. Central Park Conservancy, która opiekuje się parkiem, podaje 843 akry, a NYC Parks, miejski departament parków, 840,01 akra. Park nie od początku miał obecne rozmiary. Teren zatwierdzony do zakupu w 1853 roku sięgał od 59. Ulicy do 106. Ulicy, a część na północ do 110. Ulicy dodano w 1859 roku.

Porównania rozmiarów

• Watykan, najmniejsze państwo, zajmuje 0,44 kilometra kwadratowego, więc w Central Parku zmieściłoby się powierzchniowo prawie osiem Watykanów.
• Główny budynek Fabryki Boeinga w Everett, największy budynek świata pod względem objętości, ma podłogę o powierzchni 98,3 akra. Powierzchnia parku jest około ośmiu i pół raza większa.
• Uluru, wielka skała w środkowej Australii, zajmuje około 3,3 kilometra kwadratowego, czyli niemal tyle samo co park.
• Gdyby położyć na boku Salto Angel, najwyższy wodospad o wysokości 979 metrów, sięgałby mniej więcej do jednej czwartej długości parku.
• Około 37 boisk do futbolu amerykańskiego, razem ze polami punktowymi, ułożonych jedno za drugim, zajęłoby całą długość parku.

Jak powstał park

W 1853 roku wszystkie tereny zielone wydzielone na Manhattanie miały razem mniej niż 200 akrów, a władze miasta chciały mieć wielki park. W 1858 roku do konkursu na projekt zgłoszono 33 prace. Wygrał Plan Greensward, którego autorami byli Frederick Law Olmsted, pisarz i rolnik z Connecticut, oraz Calvert Vaux, młody angielski architekt. Plan przewidywał rozległe trawniki, lasy, strumienie i jeziora.

Drogi przecinające park ze wschodu na zachód obniżono głęboko poniżej poziomu parku, aby osoby spacerujące po nim nie zauważały ruchu. Budowę rozpoczęto w 1858 roku, a Jezioro otwarto dla publiczności jeszcze tego samego roku.

Ręcznie przeniesiono prawie 3,8 miliona metrów sześciennych kamieni, ziemi i wierzchniej warstwy gleby. Zbudowano 36 mostów i łuków oraz zasadzono 500 000 drzew, krzewów i pnączy. Budowa parku trwała około 15 lat i kosztowała 14 milionów dolarów.

Park dzisiaj

Central Park Conservancy na co dzień opiekuje się parkiem w imieniu miasta Nowy Jork. Według Conservancy w ciągu roku odnotowuje się ponad 42 miliony wizyt, choć NYC Parks podaje niższą liczbę: ponad 25 milionów. W parku rośnie ponad 18 000 drzew, a jest on miejscem postoju dla ponad 200 gatunków ptaków wędrownych. W 1963 roku park uznano za Narodowy Zabytek Historyczny, a w 1974 roku za Zabytek Krajobrazowy Nowego Jorku.

Źródła

• Central Park Designation Report. New York City Landmarks Preservation Commission, 1974.
• About Us. Central Park Conservancy.
• Park History. Central Park Conservancy.
• 160 Years of Central Park: A Brief History. Central Park Conservancy.
• Before Central Park: A Brief History in 10 Fun Facts. Central Park Conservancy.
• Central Park. NYC Parks.
• Geography. Governorate of Vatican City State.
• Everett Production Facility. Boeing.
• Most capacious building. Guinness World Records.
• Significant Rock Features. Geoscience Australia.
• Tallest waterfall. Guinness World Records.
• 2026 NFL Rulebook. National Football League, 2026.