Een lichtdag is de afstand die licht in één dag door de lege ruimte aflegt: ongeveer 25,9 miljard kilometer, ofwel ongeveer 173 keer de afstand van de Aarde tot de Zon. Net als het bekendere lichtjaar is een lichtdag een eenheid van lengte, niet van tijd. Afstanden die in lichttijd worden opgegeven, geven ook aan hoe lang licht, of een radiosignaal, erover doet om ze af te leggen.

Definitie

Een lichtdag is opgebouwd uit twee exacte waarden. Licht reist in vacuüm met precies 299.792.458 meter per seconde, en de meter zelf is van die snelheid afgeleid: dat is de afstand die licht aflegt in 1/299.792.458 van een seconde. De Internationale Astronomische Unie (IAU), die de eenheden van de sterrenkunde vaststelt, hanteert voor een dag precies 86.400 seconden.

Als je die twee met elkaar vermenigvuldigt, krijg je precies 25.902.068.371,2 kilometer. Dat is ongeveer 173 astronomische eenheden (au), waarbij 1 au precies 149.597.870.700 meter is, dicht bij de gemiddelde afstand van de Aarde tot de Zon. De IAU definieert het lichtjaar als de afstand die licht aflegt in een juliaans jaar van 365,25 dagen, dus een lichtjaar is precies 365,25 lichtdagen.

Groottevergelijkingen

• Licht legt de gemiddelde afstand van de Aarde tot de Maan af in ongeveer 1,3 seconde, dus een lichtdag is ongeveer 67.000 keer die afstand.
• Een lichtdag is ongeveer 173 keer de afstand van de Aarde tot de Zon, die zonlicht in ongeveer 8 minuten en 19 seconden aflegt.
• Een lichtdag is ongeveer 5,8 keer de afstand van de Zon tot Neptunus, de buitenste planeet, die op ongeveer 30 au afstand om de Zon draait.
• Komeet Hale-Bopp staat op het verste punt van zijn baan op ongeveer twee lichtdagen van de Zon.
• Een auto die non-stop met 100 kilometer per uur rijdt, zou ongeveer 30.000 jaar nodig hebben om één lichtdag af te leggen.

Voyager 1 op één lichtdag

NASA verwacht dat de ruimtesonde Voyager 1, die in 1977 werd gelanceerd, op 18 november 2026 een lichtdag van de Aarde verwijderd zal zijn. De sonde is dan het eerste door mensen gemaakte object dat zo ver is gekomen. De reis zal dan 49 jaar, twee maanden en 11 dagen hebben geduurd.

Op die afstand doet een radiocommando vanaf de Aarde er een volle dag over om de ruimtesonde te bereiken, en het antwoord doet er nog een dag over om terug te komen. De tweelingsonde Voyager 2 nam een andere route om Uranus en Neptunus te bezoeken en komt naar verwachting in november 2035 op een lichtdag afstand van de Aarde.

Licht als maatstaf

Niets reist sneller dan licht, en daarom werkt lichttijd als maatstaf voor de enorme afstanden in de ruimte. Hetzelfde geldt voor radiogolven, die met dezelfde snelheid reizen. Een radiosignaal tussen de Aarde en Mars doet er tussen 3 en 22 minuten over, afhankelijk van waar de twee planeten in hun baan staan.

Astronomen gebruiken een hele reeks van dit soort eenheden. De Maan staat op ongeveer 1,3 lichtseconde afstand en de Zon op ongeveer 8,3 lichtminuut. Proxima Centauri, de dichtstbijzijnde ster na de Zon, ligt op ongeveer 4,24 lichtjaar afstand, ofwel ongeveer 1.550 lichtdagen.

Bronnen

• Speed of light in vacuum. NIST CODATA, 2022.
• SI base unit: metre. Bureau International des Poids et Mesures.
• Measuring the Universe. International Astronomical Union.
• Voyager 1: What Is a Light-Day. NASA Science, 2026.
• Neptune Fact Sheet. NASA.
• Small-Body Database Lookup: C/1995 O1 (Hale-Bopp). NASA Jet Propulsion Laboratory, 2022.
• C/1995 O1 (Hale-Bopp). IAU Minor Planet Center, 2025.