Herkül–Kuzeytacı Büyük Duvarı, uzak evrendeki dev bir yapıdır. 2014’te öne sürüldü, ancak başka araştırmacılar böyle bir yapının var olduğundan şüphe ediyor. Yapıyı bulanlar genişliğinin 2.000–3.000 megaparsek olduğunu tahmin ediyor; bu, yaklaşık 6,5–9,8 milyar ışık yılına denk gelir. Işık yılı, ışığın bir yılda kat ettiği uzaklıktır; bir megaparsek ise yaklaşık 3,26 milyon ışık yılıdır. Yukarıda gösterilen büyüklük, yaklaşık 9,5 milyar ışık yılı, bu aralığın üst ucuna yakındır.

Boyut

Yapı, gama ışını patlamalarının gökyüzündeki dağılım örüntüsünde bulundu. Bu patlamalar, bilinen en enerjik patlamalardır. Uzak gökadalardaki kütleli yıldızların ölümünden doğarlar; bu yüzden gökadaların ve sıradan maddenin nerede olduğunu gösterirler. Gökbilimciler bir patlamanın uzaklığını kırmızıya kaymasından bulur. Kırmızıya kayma, evrenin genişlemesinin patlamanın ışığını ne kadar uzattığının ölçüsüdür.

2014’te István Horváth, Jon Hakkila ve Zsolt Bagoly, kırmızıya kayması bilinen 283 patlamayı uzaklıklarına göre dokuz gruba ayırdı. Kırmızıya kayması 1,6–2,1 olan grupta, 31 patlamanın 14’ü gökyüzünün yaklaşık sekizde birini kaplayan bir bölgede toplanmıştı. 361 patlamayla yapılan 2015 tarihli bir çalışma da aynı kümeyi buldu. Küme, Herkül ve Kuzeytacı takımyıldızlarının tamamını kapsıyor; yapının yaygın adı da buradan geliyor.

Buradaki boyut, yapının gökyüzündeki genişliğidir; 2.000–3.000 megaparsek, 6,5–9,8 milyar ışık yılına denk gelir. Görüş doğrultusundaki derinliği ise iyi bilinmiyor. Bu bölgeden gelen ışık yaklaşık 10 milyar yıl önce yola çıktı. O zaman evren yaklaşık 3–4 milyar yaşındaydı.

Boyut karşılaştırmaları

• Yaklaşık 100.000 ışık yılı genişliğindeki Samanyolu, bir basketbol topu büyüklüğüne küçültülse, Büyük Duvar yaklaşık 16–23 kilometre genişliğinde olurdu.
• Büyük Duvar’ın bir ucundan öbür ucuna yan yana yaklaşık 65.000–98.000 Samanyolu diski sığardı.
• Büyük Duvar, yaklaşık 1 milyar ışık yılı uzunluğundaki Balıklar-Balina Süperküme Kompleksi’nin yaklaşık 7–10 katı uzunluğunda olurdu. Bu kompleks, Samanyolu’nu da içeren bir gökada kümeleri kuşağıdır.
• Büyük Duvar, Sloan Büyük Duvarı’nın 5–7 katı uzunluğunda olurdu. Sloan Büyük Duvarı, 1,37 milyar ışık yılı uzunluğunda bir gökada kuşağıdır ve 2005’te gözlenen en büyük yapı olarak adlandırıldı.
• Yaklaşık 93 milyar ışık yılı genişliğindeki gözlemlenebilir evren, Büyük Duvar’dan 10–14 kat daha geniştir.

Varlığına yönelik şüpheler

Bu iddia tartışmalıdır. Üç uzay teleskobundan gelen patlamalar üzerine 2016’da yapılan bir çalışma, patlamaların kırmızıya kaymaya göre kümelendiğine dair çok az kanıt buldu. Teleskoplar ayrıca gökyüzünün bazı bölgelerini diğerlerinden daha çok izler. Bu durum, patlamalar kümelenmemiş olsa bile kümelenmiş gibi görünmesine yol açabilir.

2020’de yapılan bir çalışma, özgün testleri içinde hiçbir yapı bulunmayan çok sayıda benzetim gökyüzünde çalıştırdı ve sık sık gerçek kümeyle aynı güçte kümeler buldu. Daha yeni verilerle küme istatistiksel olarak daha da az anlamlı göründü. Çalışma, Büyük Duvar’ın varlığının “en iyi ihtimalle şüpheli olarak değerlendirilmesi gerektiği” sonucuna vardı.

Yapıyı bulanlar yine de kümelenmenin gerçek olduğunu savunuyor. 2020’de bunun evrendeki en büyük yapı olabileceğini, ancak karar vermek için THESEUS uydusu gibi gelecekteki bir görevin gerekli olduğunu yazdılar.

Boyutunun neden önemli olduğu

Kozmologlar, evrenin en büyük ölçeklerde düzgün görünmesini bekler; birkaç yüz megaparsekten büyük yapı olmamalıdır. 2015 tarihli makale, Büyük Duvar’ın yapıların sona erdiği düşünülen yaklaşık 100 megaparsekten çok daha büyük olacağını belirtti. 2020 tarihli eleştiri, beklenen en büyük yapıların yaklaşık 260 megaparsek olduğunu söylüyor.

Yapıyı bulanlar ayrıca birkaç çok büyük yapının rastlantıyla ortaya çıkabileceğini belirttiler. Büyük Duvar’ın aynı doğrultuda sıralanmış daha küçük yapılardan oluşan bir grup olabileceğini de eklediler.

Kaynaklar

• Possible structure in the GRB sky distribution at redshift two. Horváth et al., Astronomy and Astrophysics, 2014.
• New data support the existence of the Hercules-Corona Borealis Great Wall. Horváth et al., Astronomy and Astrophysics, 2015.
• The clustering of gamma-ray bursts in the Hercules-Corona Borealis Great Wall: the largest structure in the Universe?. Horváth et al., Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 2020.
• Investigation of Redshift- and Duration-Dependent Clustering of Gamma-ray Bursts. Ukwatta and Woźniak, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 2016.
• Re-Examining the Evidence of the Hercules-Corona-Borealis Great Wall. Christian, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 2020.
• Measuring the Universe. International Astronomical Union.
• Planck 2018 results. VI. Cosmological parameters. Planck Collaboration, Astronomy and Astrophysics, 2020.
• Hubble's Deep Fields. NASA Science.
• A Map of the Universe. Gott et al., The Astrophysical Journal, 2005.
• More about clustering on a scale of 0.1 c. Tully, The Astrophysical Journal, 1987.
• Our Milky Way Galaxy: How Big is Space?. NASA Science.
• Official Basketball Rules 2026: Basketball Equipment. FIBA, 2026.