Central Park, New York’taki Manhattan’ın ortasında yer alan, halka açık büyük bir parktır. Yaklaşık 4 kilometre uzunluğundadır ve Beşinci Cadde ile Central Park West arasında, 59. Cadde’den 110. Cadde’ye kadar uzanır. 3,4 kilometrekare yer kaplar.

Boyut

Park, dört yanı şehir caddeleriyle çevrili uzun bir dikdörtgendir. New York Şehri Simge Yapıları Koruma Komisyonu, parkı Manhattan’ın ortasında yaklaşık 2,5 mil boyunca uzanan bir alan olarak tanımlıyor. Parkın alanı uzunluğuna bölününce ortalama genişlik yaklaşık 850 metre çıkar.

Kaynaklar parkın alanı için biraz farklı değerler veriyor. Parkın bakımını üstlenen Central Park Conservancy 843 akr, şehrin parklar müdürlüğü NYC Parks ise 840,01 akr olarak belirtiyor. Park, bugünkü büyüklüğüyle başlamadı. 1853’te satın alınması onaylanan arazi 59. Cadde’den 106. Cadde’ye uzanıyordu; kuzeyde 110. Cadde’ye kadar olan bölüm 1859’da eklendi.

Boyut karşılaştırmaları

• En küçük ülke olan Vatikan Şehri 0,44 kilometrekare yer kaplar. Bu yüzden alan bakımından Central Park’a neredeyse sekiz Vatikan Şehri sığar.
• Boeing Everett Fabrikası’ndaki ana bina, hacim bakımından dünyanın en büyük binasıdır ve zemin alanı 98,3 akrdır. Park, bu zemin alanından yaklaşık sekiz buçuk kat daha büyüktür.
• Avustralya’nın ortasındaki büyük kaya Uluru yaklaşık 3,3 kilometrekare yer kaplar; bu, parkla neredeyse aynı alandır.
• 979 metre yüksekliğiyle en yüksek şelale olan Angel Şelalesi yan yatırılsa, parkın uzunluğunun yaklaşık dörtte biri kadarını kaplardı.
• Uç uca dizilen yaklaşık 37 Amerikan futbolu sahası, sayı bölgeleri dahil, parkın uzunluğunu baştan başa kaplardı.

Parkın yapımı

1853’te Manhattan’da yeşil alan olarak ayrılmış arazinin toplamı 200 akrdan azdı ve şehrin yöneticileri büyük bir park istiyordu. 1858’deki tasarım yarışmasına 33 proje katıldı. Kazanan, Connecticut’lı yazar ve çiftçi Frederick Law Olmsted ile genç İngiliz mimar Calvert Vaux’un hazırladığı Greensward Planı oldu. Plan, geniş çimenlikler, ağaçlık alanlar, dereler ve göller öngörüyordu.

Parkı doğudan batıya kesen yollar, parkta yürüyenler trafiği fark etmesin diye yüzeyin çok altına gömüldü. İnşaat 1858’de başladı ve Göl aynı yıl halka açıldı.

İşçiler, 3,8 milyon metreküpe yakın taş, toprak ve bitkisel toprağı elle taşıdı. 36 köprü ve kemer yaptılar, 500.000 ağaç, çalı ve sarmaşık diktiler. Parkın yapımı yaklaşık 15 yıl sürdü ve 14 milyon dolara mal oldu.

Park bugün

Central Park Conservancy, New York Şehri adına parkın günlük bakımını yapıyor. Conservancy yılda 42 milyondan fazla ziyaret sayıyor; NYC Parks ise daha düşük bir rakam, 25 milyondan fazla ziyaret veriyor. Parkta 18.000’den fazla ağaç var ve park, 200’den fazla göçmen kuş türü için bir mola noktasıdır. Park, 1963’te Ulusal Tarihî Simge, 1974’te de New York Şehri Manzara Simgesi ilan edildi.

Kaynaklar

• Central Park Designation Report. New York City Landmarks Preservation Commission, 1974.
• About Us. Central Park Conservancy.
• Park History. Central Park Conservancy.
• 160 Years of Central Park: A Brief History. Central Park Conservancy.
• Before Central Park: A Brief History in 10 Fun Facts. Central Park Conservancy.
• Central Park. NYC Parks.
• Geography. Governorate of Vatican City State.
• Everett Production Facility. Boeing.
• Most capacious building. Guinness World Records.
• Significant Rock Features. Geoscience Australia.
• Tallest waterfall. Guinness World Records.
• 2026 NFL Rulebook. National Football League, 2026.