Alnitak is de oostelijkste van de drie heldere sterren in de Gordel van Orion en bestaat uit drie sterren. De grootste, een hete superreus die Alnitak Aa heet, is ongeveer 28 miljoen kilometer breed, ongeveer 20 keer zo breed als de Zon. Die breedte heeft een onzekerheid van ongeveer een zesde, vooral omdat de afstand tot Alnitak niet precies bekend is.

Grootte

Alnitak, ook wel Zeta Orionis genoemd, staat zo ver weg dat Alnitak Aa slechts ongeveer 0,48 duizendste van een boogseconde breed lijkt, waarbij een boogseconde 1/3.600 van een graad is. Dat is de breedte van een mensenhaar gezien van ongeveer 43 kilometer afstand. Deze waarde werd in 1974 gemeten met een interferometer, een instrument dat licht combineert dat op losse punten is opgevangen, om zeer fijne details te zien.

Om die hoek om te rekenen naar een echte breedte is de afstand nodig, en de schattingen lopen uiteen. Een studie uit 2013 volgde Alnitak Aa en zijn nabije begeleider gedurende een volledige baan, wat wees op een afstand van ongeveer 960 lichtjaar. De helderheid van de derde ster deed een afstand van ongeveer 1.260 lichtjaar vermoeden, dichter bij de ongeveer 1.300 lichtjaar die meestal wordt aangenomen voor de stervormingsgebieden van Orion. Een lichtjaar is de afstand die licht in één jaar aflegt, ongeveer 9,46 biljoen kilometer.

De studie hanteerde de grotere afstand, waaruit voor Alnitak Aa een straal volgt van 20 keer die van de Zon, plus of min 3,2. Een studie uit 2008 die uitging van ongeveer 1.350 lichtjaar vond 25 keer de straal van de Zon, waarmee de ster ongeveer 35 miljoen kilometer breed zou zijn. Bij de kleinere, op de baan gebaseerde afstand zou dezelfde schijnbare breedte maar ongeveer 15 keer de straal van de Zon opleveren.

Groottevergelijkingen

• Alnitak Aa is ongeveer 20 keer zo breed als de Zon en ongeveer 2.200 keer zo breed als de Aarde.
• Naar volume passen er ongeveer 8.000 Zonnen in.
• Als Alnitak Aa de plaats van de Zon innam, zou zijn oppervlak ongeveer een kwart van de afstand tot de baan van Mercurius reiken.
• Hij is ongeveer 1,7 keer zo breed als de grotere van de twee reuzensterren van Capella, het eerstvolgende kleinere object in de verkenner. Arcturus, het eerstvolgende grotere object in de verkenner, is ongeveer 1,3 keer zo breed als Alnitak Aa.
• Als de Zon werd verkleind tot de grootte van een basketbal, zou Alnitak Aa een bal van ongeveer 4,8 meter breed zijn.

Drie sterren in één

De nabije begeleider van Alnitak Aa, Alnitak Ab, werd in 2000 ontdekt met de Navy Precision Optical Interferometer. De twee sterren draaien eens per 7,4 jaar om elkaar heen en staan te ver uit elkaar om ooit gas aan elkaar te hebben doorgegeven. Alnitak Ab is ongeveer zeven keer zo breed als de Zon. Een derde ster, Alnitak B, staat aan de hemel op 2,4 boogseconden afstand.

Het oppervlak van Alnitak Aa is ongeveer 29.500 kelvin, ongeveer vijf keer zo heet als het oppervlak van de Zon. De kelvinschaal meet temperatuur vanaf het absolute nulpunt, de laagst mogelijke temperatuur. Alnitak Aa is de helderste ster van het zogeheten O-type aan de hemel.

De ster blaast ook een sterke gaswind uit. Een studie uit 2008 schatte dat hij elk jaar ongeveer twee miljoenste van de massa van de Zon verliest, wat ongeveer twee derde van de massa van de Aarde is. Hij is ook jong: schattingen van zijn leeftijd lopen uiteen van ongeveer 3,6 miljoen tot 7 miljoen jaar, vergeleken met 4,6 miljard jaar voor de Zon.

De omgeving van Alnitak

Alnitak maakt deel uit van een losse groep hete, zware sterren, waarvan een deel rond de Gordel van Orion ligt. Een stukje ten zuiden van Alnitak ligt aan de hemel de Paardenkopnevel, een donkere wolk in de vorm van een paardenkop, op ongeveer 1.375 lichtjaar afstand. De Paardenkopnevel is het dichtstbijzijnde grote stervormingsgebied bij de Aarde en maakt deel uit van de uitgestrekte moleculaire wolk van Orion.

Bronnen

• Dynamical mass of the O-type supergiant in Zeta Orionis A. Hummel et al., Astronomy & Astrophysics, 2013.
• The weak magnetic field of the O9.7 supergiant zeta Orionis A. Bouret et al., Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 2008.
• A new paradigm for the X-ray emission of O stars from XMM-Newton observations of the O9.7 supergiant zeta Orionis. Pollock, Astronomy & Astrophysics, 2006.
• Euclid's view of the Horsehead Nebula. European Space Agency, 2023.
• Measuring the Universe. International Astronomical Union.
• IAU 2015 Resolution B2 on recommended zero points for the absolute and apparent bolometric magnitude scales. International Astronomical Union, 2015.
• Just How Small Is "Nano"?. National Nanotechnology Initiative.
• Capella (α Aurigae) revisited: New binary orbit, physical properties, and evolutionary state. Torres et al., The Astrophysical Journal, 2015.
• Fundamental parameters and chemical composition of Arcturus. Ramírez and Allende Prieto, The Astrophysical Journal, 2011.
• Sun Fact Sheet. NASA, 2024.
• Sun: Facts. NASA.
• Earth Fact Sheet. NASA, 2024.
• Mercury Fact Sheet. NASA, 2024.
• Official Basketball Rules 2026: Basketball Equipment. FIBA, 2026.